.

 

Uçucu Yağlar Nasıl Üretilir?

 

Distilasyon işlemi, basit olarak kaynama noktası farkına sahip iki ya da daha fazla bileşeni olan karışımların ayrılmasında en çok tercih edilen ve çevreci yöntemlerden birisidir. Gelişmiş cihazlarla verimli ve optimize distilasyon sistemleri kurulmuş olsa da, çalışma prensibi yüzyıllar öncesinde kullanılan yöntemle aynıdır. En çok kullanılan distilasyon yöntemleri su distilasyonu, buhar distilasyonu ve su-buhar distilasyonudur. Bu üretim tekniğinde organik çözücüler ya da seçici kimyasallar kullanılmaz. Görece uzun süren işlemler olsa da kalıntı bırakmaması en önemli avantajıdır.

 

 

Su Distilasyonu

Su distilasyonu yapması görece kolay bir eksraksiyon yöntemidir. Yöntemin esası soğutucu ile ilişkilendirilmiş bir imbik ya da özelleşmiş laboratuvar cihazında bitkinin ve suyun belirli sürelerce kaynatılmasına dayanır. Uygulama yapılan bitkiye göre 2-8 saat arasında kaynatılan su, bitkinin yapısında değişikliklere sebep olur. Kaynamanın sonucu olarak oluşan buhar sudaki uçucu bileşikleri de süpürerek soğutma bölümüne gelir ve burada yoğunlaşır. Su ve uçucu yağların yüksek yoğunluk farkına dayanarak su ve yağ birbirinden ayrılır. Bu yöntemle yapılan üretimlerde karşılaşılan en büyük sorun ise yüksek sıcaklığın yol açabileceği termal degradasyondur(bozunma). İstenmeyen yan ürünler, izomerler ya da artifak oluşumları en büyük problemdir. Su destilasyonu metodunda verimi arttırmak için bitkinin yüzey alanının olabildiğince yüksek olması gereklidir. Bu yüzden toz haline getirilmiş gövde ya da kökler için en uygun metod budur.

 

 

Buhar Distilasyonu

Buhar distilasyonun prensipleri de su distilasyonuyla büyük benzerlik gösterir. Hazne içerisine alınan bitkinin altından yukarıya doğru uygulanan buhar ve bunun sonucu olarak buharın akış yönünde hareket eden uçucu yağ moleküllerinin soğutulup ayrıştırılması şeklinde süreç özetlenebilir. Endüstriyel anlamda kullanılan en yaygın yöntem buhar distilasyonudur. Ekstraksiyon hem buharın sıcaklığı, hem de basıncıyla gerçekleşir. Sıcaklık su distilasyonundaki kadar degradasyon riski barındırmamasına rağmen yağ kompozisyonuna göre çok çeşitli sonuçlar olabilir. Sıcaklığı düşük seviyelerde tutup daha verimli ekstraksiyonlar da yapmak mümkündür. Vakum altında gerçekleştirilen buhar distilasyonu bu düşük sıcaklık yüksek verim ekstraksiyon sınıfında yer alır. Bu ve bunun gibi optimizasyon çalışmaları için de buhar distilasyonu metodu daha uygundur. Su ve yağ ayrıştırıldıktan sonra da hidrosol diye isimlendirilen ve yine yararlı bileşik içeriğine ve ticari değere sahip olabilen “bitki suları” da üretilmiş olur.

 

Su - Buhar Distilasyonu

Yukarıda açıklanan iki yöntemin bir kombinesi olarak değerlendirilebilir. Tanka yüklenen bitkini altındaki suyun kaynatılıp buharlaşmasıyla uçucu yağ bileşiklerini bitkiden süpürmesiyle ekstraksiyon yapılır. Kırsal kesimde yapılan distilasyonlar en güzel örnekleridir. Bu yöntem süre ve verim olarak su distilasyonunun önündedir. Yüksek hacimde çalışılabilecek sistemlerin de bazıları bu yöntemi kullanır. Bunların dışında, yukarıdaki tekniklerden farklı olarak kohobasyon denen ve distilasyon işleminden sonra arda kalan hidrosolü tekrar tekrar distile edip ürünü zenginleştirmeyi amaçlayan bir metod da geliştirilmiştir. Özellikle gül yağı üretiminde çok fazla kullanılır[1,2,3].

 

Soğuk Sıkım / Pres

Soğuk sıkım presleme yönteminin çalışma prensibi, yüzyıllardır uygulanan basınç ile ürünün sıvı içeriğini katıdan ayırmak olarak özetlenebilir. Tork pres tekniği denilen bu yöntemin en büyük avantajı herhangi bir kimyasal ya da degradasyona yol açacak yüksek sıcaklıklara ulaşmamasıdır. En önemli dezavantajı ise ortalama bir verimle ürün elde edebilmektir. Gelişen teknolojiyle optimize edilebilir sıcaklık ve helezon hız parametreleri(hammaddeye uygulanacak basıncı temsil eder) ile daha verimli üretimler yapılabilmektedir. Sıcaklık kontrol altında tutulsa dahi, basınçtan doğan ısının bertarafı için soğutma sistemleriyle tam anlamıyla istenen şartların sağlanması da kolaylaşmıştır.  Uçucu yağların küçük bir bölümü ki narenciye uçucu yağları portakal, bergamot ve greyfurt gibi bu gruba girer ve taşıyıcı yağların neredeyse tamamı bu yöntem ile üretilebilir[4].

 

Alışveriş deneyiminizi iyileştirmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz. Gizlilik ve Çerez Politikası sayfamızdan erişebilirsiniz.
Kabul Ediyorum.